O Nagrodzie i jej laureatach

Nagrodę ustanowiono w 1993 roku z inicjatywy Görlitz, ale od 2001 roku przyznają ją wspólnie Zgorzelec i Gӧrlitz, które trzy lata wcześniej, w 1998 roku, utworzyły Europa-Miasto Zgorzelec/Görlitz.W nazwie nagrody zawierają się nie tylko rzeczywiste mosty łączące dwa brzegi Nysy Łużyckiej, ale też te niewidzialne – budowane między ludźmi ponad granicami i historycznymi podziałami. To właśnie idea budowania takich mostów stanowi istotę tego wyróżnienia, którego pierwszą laureatką została zaangażowana w polsko-niemieckie pojednanie Hrabina Marion Dönhoff. W kolejnych latach dołączyło do niej znakomite grono osobistości, których działalność, choć tak różnorodna, służy temu samemu celowi – pojednaniu, zbliżeniu, zrozumieniu.

W 2015 roku, cztery lata przed Literacką Nagrodą Nobla, laureatką Międzynarodowej Nagrody Mostu została Olga Tokarczuk. Przed nią wyróżnienie otrzymali między innymi Adam Michnik, Władysław Bartoszewski, estoński kompozytor ArvoPärt, Norman Davies, Tadeusz Mazowiecki oraz znany polskiej publiczności niemiecki aktor i kabareciarz Steffen Möller.W kolejnych latach do grona laureatów dołączyli także Timothy Garton Ash, architekt Daniel Libeskind, noblistka Herta Müller, przewodnicząca Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża MirjanaŠpoljarićEgger oraz były prezydent Niemiec Joachim Gauck, uhonorowany za rok 2025 i inni.

Tak różnorodne grono laureatów pokazuje, że Nagroda Mostu nie jest wyróżnieniem zarezerwowanym dla jednej dziedziny działalności. Trafia do ludzi, którzy poprzez politykę, naukę, kulturę czy zaangażowanie społeczne pomagają przezwyciężać podziały między ludźmi – zarówno te najbardziej widoczne, wynikające z historii i polityki, jak i te mniej oczywiste, wyrastające z uprzedzeń, stereotypów czy wzajemnej nieufności.

Wybór Jaroslava Rudiša doskonale wpisuje się w tę tradycję. Czeski pisarz, tworzący również po niemiecku, swoją twórczością od lat buduje mosty między ludźmi, językami i kulturami. Nagrodę odbierze 25 listopada podczas uroczystości w Görlitz.

Po wykładzie uczestnicy wyruszą na spacer po Zgorzelcu i Görlitz śladami Jakuba Boehmego.

Wydarzenie organizuje facebookowa Polska Grupa Miłośników i Badaczy Myśli Jakuba Boehmego. Jej administratorem jest Łukasz Chwałko, autor filmu dokumentalnego „Jakub Boehme. Życie i twórczość”. To już drugie spotkanie grupy, która chce popularyzować wiedzę o filozofie oraz skupiać osoby zainteresowane jego życiem, dziełami i wpływem na europejską kulturę.

3 października, godz. 15.00
Dom Jakuba Boehme, ul. Daszyńskiego 12 w Zgorzelcu
Wstęp wolny!

Ugoda została zawarta 17 czerwca 2026 r. przed mediatorami Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. Obejmowała wszystkie wzajemne roszczenia wynikające z realizacji kontraktu dotyczącego zaprojektowania i budowy „pod klucz” bloku energetycznego nr 7 w Elektrowni Turów. Wykonawcą inwestycji było konsorcjum firm MPE Deutschland GmbH, dawniej Mitsubishi Power Europe GmbH, Budimex S.A. oraz Técnicas Reunidas S.A.

Realizacja przewidzianych w ugodzie zobowiązań oznacza zakończenie wieloletniego sporu pomiędzy PGE GiEK S.A. a konsorcjum. 

– Wpłata 135 mln zł ma dla nas bardzo konkretny wymiar - jest efektem konsekwentnego działania na rzecz ochrony interesów Spółki. Przy tak dużych i złożonych inwestycjach odpowiedzialność za podejmowane decyzje oznacza również dbałość o właściwe rozliczenie każdego etapu kontraktu. Osiągnięte warunki porozumienia oceniamy jako korzystne dla spółki PGE GiEK i zabezpieczające jej interes ekonomiczny – mówi Jacek Kaczorowski, Prezes Zarządu PGE Górnictwo 
i Energetyka Konwencjonalna S.A.

Należy dodać, iż porozumienie objęło także inne elementy wzajemnych rozliczeń związanych 
z realizacją inwestycji. Wykonawca zrezygnował m.in. z dochodzenia niezapłaconej części wynagrodzenia w wysokości 164 275 000 zł netto oraz z dochodzenia zwrotu kwoty 134 560 428,55 zł, pobranej z gwarancji należytego wykonania kontraktu. Ponadto cena kontraktu została obniżona ‎
o kwotę 56 800 000 zł netto. Łączna wartość rozstrzygnięć korzystnych dla PGE GiEK S.A. wynosi prawie pół miliarda.

Blok nr 7 w Elektrowni Turów jest jedną z najnowocześniejszych jednostek wytwórczych w polskiej energetyce konwencjonalnej. Dysponuje mocą 496 MW i pracuje w technologii nadkrytycznej, zapewniającej wysoką sprawność wytwarzania energii elektrycznej, odgrywając istotną rolę 
w zapewnianiu stabilnych dostaw energii elektrycznej do krajowego systemu elektroenergetycznego. 

Stronę rządową reprezentował Artur Jurkowski, Wicewojewoda Dolnośląski, a parlamentarzystów senator Waldemar Witkowski oraz Daniel Rędziński, dyrektor biura poselskiego Arkadiusza Sikory. 
W Akademii uczestniczyli również: Marcin Laskowski, Wiceprezes Zarządu PGE ds. Regulacji, Jan Michalski, Wiceprezes Zarządu PGE GiEK ds. Operacyjnych oraz przedstawiciele firm i spółek zależnych, służb mundurowych, lokalnych samorządów oraz duchowieństwa.

Podczas uroczystości wielokrotnie podkreślano, że Elektrownia Turów pozostaje ważnym i niezawodnym ogniwem Krajowego Systemu Elektroenergetycznego, zapewniającym stabilne dostawy energii.

Elektrownia na przestrzeni lat

Akademię otworzył Marek Mróz, Dyrektor Elektrowni Turów, który przypomniał historię zakładu.

– Elektrownia Turów wkracza w 65. rok funkcjonowania. Dzisiejszy Turów to połączenie doświadczenia budowanego przez pokolenia energetyków z nowoczesnymi technologiami i wysokimi standardami pracy – mówił Marek Mróz. – Działamy w oparciu o wartości, które są fundamentem naszej organizacji: partnerstwo, rozwój i odpowiedzialność. Partnerstwo realizujemy każdego dnia współpracując z Kopalnią Turów, samorządami oraz Operatorem Systemu Elektroenergetycznego. Rozwój to nieustanne doskonalenie technologii i dostosowywanie się do wymagań rynku, natomiast odpowiedzialność to przede wszystkim zapewnienie bezpiecznych i stabilnych dostaw energii dla milionów Polaków 
– podkreślił dyrektor Elektrowni Turów.

O wyzwaniach stojących przed krajową energetyką i aktualnej roli Elektrowni Turów przypomniał również Prezes Zarządu PGE GiEK S.A. Jacek Kaczorowski w liście skierowanym do turoszowskich energetyków, który podczas Akademii odczytał wiceprezes Jan Michalski.

– Zmiany geopolityczne, rozwój nowych technologii i głębokie przeobrażenia rynkowe sprawiły, że energetyka znalazła się w samym centrum kluczowych wyzwań rozwojowych. Dziś nikt z nas nie ma wątpliwości, że sprawny i niezawodny system elektroenergetyczny gwarantuje suwerenność kraju oraz pomyślność jego obywateli 
– podkreślił w liście prezes Jacek Kaczorowski. – Znaczenie Elektrowni Turów dla regionu i kraju najlepiej pokazują fakty. Oddział dysponuje mocą przekraczającą 2000 MW i produkuje rocznie około 8 TWh energii elektrycznej. Elektrownie takie jak Turów pełnią dziś rolę wytwórców energii gotowych do działania zawsze wtedy, gdy potrzebuje tego Polska – przypomniał.

Energia Turowa dziś i w przyszłości

Zaproszeni goście, oprócz tradycyjnych życzeń skierowanych do energetyków, mówili również o przyszłości Turowa i planach dotyczących dalszego wykorzystania potencjału tego miejsca jako ważnego ośrodka produkcji energii w regionie.

– Jako zarząd PGE dokładamy starań, aby transformacja była prowadzona w sposób odpowiedzialny, uwzględniający dorobek takich miejsc jak Turów i ludzi, którzy ten dorobek polskiej energetyki budowali przez dziesięciolecia. Zależy nam na tym, aby uczestniczyli Państwo w tej transformacji i współtworzyli jej kierunek. Chcemy też, aby cały proces był prowadzony z należytą uwagą i szacunkiem dla ludzi, których dotyczy 
– mówił Marcin Laskowski, Wiceprezes Zarządu PGE ds. Regulacji. 
– PGE Polska Grupa Energetyczna jest dzisiaj największą grupą energetyczną w kraju i mamy ambicje, aby pozostać liderem rynku. Dlatego prowadzimy szereg analiz i rozważamy ulokowanie tutaj nowych inwestycji, które pozwolą wykorzystać nie tylko istniejącą infrastrukturę, ale przede wszystkim wiedzę i doświadczenie pracujących tu ludzi – dodał wiceprezes Laskowski.

Wśród rozważanych i analizowanych rozwiązań, które w przyszłości mogłyby powstać w regionie, wymienił m.in. blok gazowy, wielkoskalowe źródła odnawialne, magazyny energii, SMR-y czy budowę nowej elektrociepłowni na potrzeby mieszkańców gminy Bogatynia. 

Odznaczenia dla wyróżniających się energetyków

Jednym z najważniejszych i najbardziej uroczystych momentów Akademii była ceremonia wręczenia odznaczeń - wyraz uznania dla pracowników, którzy swoją wieloletnią pracą, doświadczeniem i zaangażowaniem 
w sposób szczególny zapisali się w historii Elektrowni Turów.

Decyzją Dyrektora Oddziału odznaką „Zasłużony dla Elektrowni Turów” wyróżniono 8 osób.

W podziękowaniu za długoletnią działalność i zasługi na rzecz Społecznej Inspekcji Pracy w Elektrowni Turów oraz szczególną troskę o warunki pracy i stan BHP w zakładzie, Kapituła przyznała Odznakę „Zasłużony dla Społecznej Inspekcji Pracy Oddziału Elektrownia Turów” 6 pracownikom.

Dyplomami za 40-letni staż pracy uhonorowano 2 osoby a 10 pracowników otrzymało dyplomy z okazji 35-lecia pracy zawodowej.

Uhonorowano również zaproszonych gości, którzy swoją działalnością przyczynili się do sprawnego funkcjonowania i sukcesów Oddziału, 
a także osoby od lat wspierające rozwój Elektrowni Turów. Decyzją Dyrektora Oddziału Elektrownia Turów odznakę honorową „Zasłużony dla Elektrowni Turów” otrzymało 7 osób.

Uroczystą Akademię zakończył występ Orkiestry Reprezentacyjnej Oddziału Elektrownia Turów pod batutą Kapelmistrza Ryszarda Drużbiaka, z udziałem wokalistki i skrzypaczki Elżbiety Kilian.

Dziś EPR to nie wyścig, a wspólny przejazd we wspólnym, jasnym celu: chodzi o propagowanie idei pokoju i współpracy ponad granicami, a wyzwanie sportowe stanowi świetny wehikuł tych wartości. Dlatego w 2026 roku 200 uczestniczek i uczestników wystartuje razem, jadąc w jednym peletonie i wspólnie osiągając metę poszczególnych etapów oraz całej imprezy. Przedsięwzięcie, które kładzie nacisk na ducha zespołowego i dążenie do celu w poczuciu wspólnoty.

Rajd zaczyna się 11 września o godzinie 11:00 na rynku w Zittau, wjeżdżając do Polski w Sieniawce. Prognozowane czasy przejazdu przez poszczególne miejscowości:

Bogatynia – 11:30 / Sulików – 12:45 / Platerówka – 13:00 / Leśna – 13:30-14:00 (planowany postój 30 min) / przejście graniczne Czerniawa Zdrój – ok. 14:30-15:00

Przejazd kolarski w zabezpieczeniu policji i służb to barwna i atrakcyjna sytuacja. Serdecznie zapraszamy mieszkańców, w tym dzieci i młodzież, do kibicowania! W podanych godzinach spodziewać się można krótkotrwałych utrudnień w ruchu po planowanej trasie przejazdu.

Aktualną pozycję Peletonu EPR można śledzić na stronie: https://peace-ride.com/pl/pages/epr-2026

Tegoroczne miejscowości etapowe to Liberec i Drezno, a finał tradycyjnie zaplanowany jest trzeciego dnia w Chemnitz. Na trasie o długości ponad 470 kilometrów na uczestniczki i uczestników czeka niemal 6000 metrów przewyższeń, ambitne tempo, ale prócz wymagających podjazdów, trasa oferuje urozmaicone krajobrazy i miejsca o bogatej historii, takie jak m.in. legendarna Stroma Ściana – Steile Wand w Meerane.

W peletonie, prócz amatorów, nie zabraknie gwiazd kolarstwa – z polskiej strony udział w imprezie bierze m.in. Przemysław Niemiec, który przy wszystkich swoich wybitnych trofeach posiada również koszulkę najlepszego górala ostatniej edycji Wyścigu Pokoju z 2006 roku.

Szczegółowe informacje na stronie: https://peace-ride.com/pl oraz kanałach w mediach społecznościowych Organizatora.

„Podobnie jak większość młodych zwierząt, również wielbłądy dwugarbne najlepiej czują się, dorastając wśród rówieśników. Wspólna zabawa wspiera ich rozwój fizyczny i psychiczny. Chcemy zapewnić taką możliwość  wszystkim trzem młodym wielbłądom" – wyjaśnia dr Sven Hammer.

Ze względu na ograniczoną przestrzeń ta niezwykła wielbłądzia parada będzie jednak dostępna dla zwiedzających tylko przez kilka miesięcy. Tym bardziej warto w tym czasie odwiedzić zoo i zobaczyć pełne energii trio, które z pewnością zapewni mnóstwo wielbłądziej frajdy!

Jeśli chcą Państwo cieszyć się obecnością tych wyjątkowych mieszkańców zoo również po zakończeniu lata, zachęcamy do objęcia wybranego gatunku zwierząt patronatem. W ten sposób mogą Państwo wspierać swoich ulubieńców, a jednocześnie przyczyniać się do dalszej działalności i realizacji zadań Naszego Zoo Görlitz-Zgorzelec.