Podstawy tymczasowego aresztowania reguluje art. 258 Kodeksu postępowania karnego. Sąd musi wykazać uzasadnioną obawę matactwa, ucieczki podejrzanego albo popełnienia przez niego kolejnego, poważnego przestępstwa. Sam ciężar zarzucanego czynu nie jest samodzielną przesłanką aresztu. Doświadczenie w prowadzonych sprawach karnych Gdańsk pokazuje, że skuteczne kwestionowanie tych przesłanek wymaga precyzyjnej analizy akt sprawy.
Wniosek o uchylenie lub zmianę aresztu
Podejrzany oraz jego obrońca mogą w każdym momencie postępowania złożyć wniosek o uchylenie tymczasowego aresztowania lub zmianę tego środka na łagodniejszy, na przykład dozór policyjny, poręczenie majątkowe lub zakaz opuszczania kraju. Wniosek składa się do sądu, który zastosował areszt, a w toku postępowania sądowego do sądu rozpoznającego sprawę.
Skuteczny wniosek powinien wskazywać na zmianę okoliczności od momentu zastosowania aresztu: zebranie kluczowych dowodów wykluczające ryzyko matactwa, ustabilizowanie sytuacji rodzinnej lub zawodowej podejrzanego, upływ znacznego czasu bez nowych okoliczności uzasadniających dalszą izolację. Argumentacja oparta wyłącznie na subiektywnym przekonaniu o niewinności zwykle nie przekonuje sądu.
Maksymalny czas trwania aresztu
Areszt tymczasowy w postępowaniu przygotowawczym trwa co do zasady nie dłużej niż 3 miesiące. Przedłużenie ponad ten okres, do 12 miesięcy, wymaga postanowienia sądu okręgowego, a ponad rok, w sprawach szczególnie skomplikowanych, postanowienia sądu apelacyjnego. Każde przedłużenie musi być odrębnie uzasadnione, a obrońca ma prawo zaskarżyć takie postanowienie.
Praktyka pokazuje, że regularne monitorowanie sprawy i składanie kolejnych wniosków o uchylenie aresztu, w miarę pojawiania się nowych okoliczności, zwiększa szansę na wcześniejsze zwolnienie podejrzanego. Kompleksowe wsparcie w tego typu sprawach świadczy adwokat Gdańsk specjalizujący się w prawie karnym procesowym.
